Jak robić fiszki do nauki, żeby naprawdę działały

Dlaczego fiszki działają

Fiszka to najprostsza forma testowania siebie: widzisz pytanie i musisz przypomnieć sobie odpowiedź. W przeglądzie dziesięciu technik nauki Dunlosky’ego i współpracowników testowanie siebie i rozkładanie nauki w czasie dostały najwyższą ocenę skuteczności. Fiszki powtarzane przez kilka dni łączą obie te metody.

Fiszki nie działają, gdy tylko je przeglądasz. Odpowiedź, którą widzisz od razu, wydaje się znajoma, ale to nie znaczy, że przypomnisz ją sobie na sprawdzianie.

7 zasad dobrej fiszki

1. Jedno pytanie, jedna odpowiedź. Zamiast „Fotosynteza” z całym akapitem na odwrocie napisz „Gdzie w komórce zachodzi fotosynteza?” i „W chloroplastach”.
2. Pytanie zamiast hasła. Pytanie „Kiedy wybuchło powstanie listopadowe?” zmusza do przypomnienia, samo hasło „Powstanie listopadowe” zachęca do zgadywania.
3. Krótka odpowiedź. Jeśli odpowiedź ma więcej niż jedno zdanie, rozbij ją na kilka fiszek.
4. Własne słowa. Przepisana definicja z podręcznika trudniej wchodzi do głowy niż ta sama myśl opisana po swojemu.
5. Przykład albo obraz. Do pojęcia dopisz przykład z życia, do słówka zdanie, w którym go użyjesz.
6. Słówka w obie strony. Rób osobne karty polski na angielski i angielski na polski, bo to dwie różne umiejętności.
7. Zostaw kontekst na koniec. Gdy znasz już pojedyncze fiszki, dodaj kilka pytań łączących, na przykład o przyczyny i skutki.

Jak uczyć się z fiszek

Powiedz odpowiedź na głos albo w myślach, zanim odwrócisz kartę. Dopiero potem sprawdź i uczciwie oceń, czy wiedziałeś. Karty, których nie umiałeś, odkładasz do powtórki tego samego dnia, a łatwe wracają za kilka dni.

Ucz się krótko i często: 5–10 minut kilka razy dziennie daje więcej niż godzina raz w tygodniu. Metaanaliza Cepedy i współpracowników pokazała, że ten sam czas nauki rozłożony na kilka sesji daje lepsze zapamiętywanie niż jedna długa sesja.

Metoda pudełek (system Leitnera)

To prosty sposób na rozłożone powtórki bez aplikacji. Potrzebujesz trzech do pięciu pudełek albo przegródek.

1. Wszystkie nowe fiszki trafiają do pudełka pierwszego, które powtarzasz codziennie.
2. Fiszka, na którą odpowiesz poprawnie, przechodzi do następnego pudełka, powtarzanego rzadziej: co 2–3 dni, potem co tydzień.
3. Fiszka, na którą odpowiesz źle, wraca do pudełka pierwszego, niezależnie od tego, gdzie była.

Aplikacje do fiszek robią to samo automatycznie: częściej pokazują karty oznaczone jako trudne, a rzadziej łatwe.

Fiszki papierowe czy w aplikacji

Papierowe fiszki są dobre, gdy samo pisanie pomaga Ci zapamiętać i masz na to czas. Aplikacja wygrywa, gdy materiału jest dużo, gdy chcesz powtarzać w autobusie i gdy zrobienie talii zajmuje więcej czasu niż nauka.

W StudyScan robisz zdjęcie notatek albo strony podręcznika, a aplikacja sama wybiera pojęcia, daty i definicje i układa z nich talię. Z tego samego materiału zrobisz też test, żeby sprawdzić, czy umiesz pojęcia także w innej formie. Zobacz fiszki z notatek.

Najczęstsze błędy

• Za dużo tekstu na jednej karcie
• Odwracanie karty bez próby przypomnienia
• Powtarzanie tylko tych kart, które już umiesz, bo to przyjemne
• Robienie fiszek w noc przed sprawdzianem zamiast tydzień wcześniej
• Uczenie się tylko z fiszek, gdy na sprawdzianie są zadania otwarte; wtedy dorzuć test i wyjaśnianie własnymi słowami