Jak uczyć się z notatek, żeby zapamiętać na dłużej niż do sprawdzianu

Dlaczego czytanie notatek tak słabo działa

Każdy zna to uczucie: czytasz notatki i wszystko wydaje się jasne. Następnego dnia na kartkówce okazuje się, że jasne było tylko podczas czytania. To nie jest kwestia słabej pamięci. Ponowne czytanie daje poczucie znajomości tekstu, a znajomość to jeszcze nie umiejętność przypomnienia sobie odpowiedzi.

W przeglądzie dziesięciu popularnych technik nauki zespół Dunlosky’ego ocenił wielokrotne czytanie i zakreślanie jako techniki o niskiej skuteczności. Najwyżej wypadły dwie metody: testowanie siebie i rozkładanie nauki w czasie. Dobra wiadomość jest taka, że obie da się zastosować do zwykłego zeszytu.

Metoda pustej kartki w czterech krokach

To najprostszy sposób na aktywne przypominanie. Potrzebujesz zeszytu, czystej kartki i około 30 minut na jeden temat.

1. Przeczytaj notatki z jednego tematu raz, uważnie, bez zakreślacza.
2. Zamknij zeszyt i na pustej kartce zapisz wszystko, co pamiętasz: pojęcia, daty, schemat, przykłady. Nie zaglądaj, nawet jeśli kartka wygląda biednie.
3. Otwórz notatki i porównaj. Innym kolorem dopisz to, czego zabrakło, i to, co pomyliłeś.
4. Następnego dnia zrób to samo na nowej kartce, zaczynając od tematów dopisanych innym kolorem.

Ta metoda jest męcząca i właśnie dlatego działa. W badaniu Karpicke’a i Blunt studenci, którzy po przeczytaniu tekstu przypominali go sobie z pamięci, wypadli na teście po tygodniu lepiej niż ci, którzy robili szczegółowe mapy myśli z tym samym tekstem przed oczami.

Zamień notatki w pytania

Drugi sposób to dopisywanie pytań na marginesie. Przy każdym akapicie notatki zapisz pytanie, na które ten akapit odpowiada. Potem zasłaniasz notatkę i odpowiadasz na pytania z marginesu.

Najlepsze pytania zaczynają się od „dlaczego”, „jak” i „co by było, gdyby”. Takie pytania zmuszają do zrozumienia, a nie tylko do powtórzenia zdania z zeszytu, i właśnie takie najczęściej pojawiają się w zadaniach otwartych.

Kiedy powtarzać, żeby nie zapomnieć

Ten sam czas nauki daje więcej, jeśli podzielisz go na kilka krótkich sesji. Metaanaliza Cepedy i współpracowników, obejmująca ponad 300 eksperymentów, pokazała, że nauka rozłożona w czasie wygrywa z jedną długą sesją w niemal każdych warunkach.

• Pierwsza powtórka: następnego dnia po lekcji, około 10 minut
• Druga powtórka: po trzech dniach, tylko trudniejsze pytania
• Trzecia powtórka: po tygodniu albo dwa dni przed sprawdzianem
• Przed sprawdzianem: krótki test ze wszystkich tematów, pomieszanych

Mieszanie tematów przy ostatniej powtórce też ma znaczenie. Na sprawdzianie pytania nie przychodzą w kolejności z zeszytu, więc warto ćwiczyć rozpoznawanie, o który temat chodzi.

Jak robić notatki, z których łatwiej się uczyć

• Zostaw szeroki margines na pytania do samosprawdzania
• Pisz własnymi słowami, a definicje z podręcznika oznacz cudzysłowem
• Do każdego pojęcia dopisz jeden przykład z życia albo z zadania
• Na końcu tematu zapisz trzy zdania podsumowania bez patrzenia w notatkę
• Rób zdjęcia tablicy, ale dopisz do nich jedno zdanie, co z nich wynika

Kiedy notatki są nieczytelne albo masz je tylko w PDF od nauczyciela, nie przepisuj ich na czysto tylko po to, żeby było ładnie. Lepiej wykorzystać ten czas na pytania i powtórki.

Jak pomaga w tym StudyScan

Najbardziej czasochłonne w tej metodzie jest układanie pytań. StudyScan robi to za Ciebie: fotografujesz stronę zeszytu albo wgrywasz PDF, a aplikacja tworzy z niego test i fiszki z pojęciami i definicjami. Pytania powstają tylko z Twojego materiału, więc sprawdzają to, co faktycznie było na lekcji.

Gdy jakiś fragment notatki jest niejasny, zaznaczasz go zakreślaczem w aplikacji i prosisz korepetytora AI o wyjaśnienie w kontekście całego materiału. A plan nauki rozkłada powtórki na dni do daty sprawdzianu, żebyś nie musiał pamiętać, kiedy wrócić do którego tematu.