Matura ustna z polskiego 2027: jak wygląda i jak się do niej przygotować

Jak wygląda egzamin krok po kroku

1. Losujesz zestaw. Każdy zestaw ma dwa zadania: zadanie 1 z listy pytań jawnych i zadanie 2, którego wcześniej nie znasz, zwykle z krótkim tekstem albo innym tekstem kultury.
2. Masz 15 minut na przygotowanie. Możesz robić notatki na kartce, ale nie możesz korzystać z lektur ani ściąg.
3. Mówisz. Wypowiedź monologowa do obu zadań trwa łącznie około 10 minut. Komisja w tym czasie nie przerywa.
4. Rozmawiasz z komisją. Przez kilka minut odpowiadasz na pytania do tego, co powiedziałeś. Rozmowa też jest oceniana.

Lista zadań jawnych opublikowana przez CKE obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028, więc maturzyści 2027 znają wszystkie 76 pytań jawnych już teraz. Każde ma taką samą budowę, na przykład: „Motyw przemiany bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.”

Za co dostajesz punkty

Ponad połowa punktów zależy od treści wypowiedzi monologowych. Z kryteriów CKE wynika, że najwyżej oceniana jest bogata argumentacja bez poważnych błędów rzeczowych, w której są trzy elementy: zagadnienie z pytania, lektura i kontekst. Wypowiedź bez kontekstu albo bez odwołania do lektury traci punkty, nawet jeśli brzmi płynnie.

Jak przygotować 76 pytań jawnych i nie zwariować

Nauczenie się 76 gotowych wypowiedzi na pamięć jest prawie niemożliwe i niepotrzebne. Lepszy sposób to przygotowanie każdego pytania w formie krótkiej karty, którą da się szybko powtarzać.

• Teza w jednym zdaniu: Twoja odpowiedź na pytanie
• Dwa lub trzy argumenty z lektury z konkretnymi scenami, imionami i cytatem, jeśli go pamiętasz
• Jeden kontekst: historyczny, filozoficzny, inny utwór, film albo obraz
• Wniosek, który wraca do tezy

Wiele pytań dotyczy tych samych lektur i podobnych motywów, więc jeden dobrze przygotowany kontekst przyda się w kilku odpowiedziach. Zacznij od lektur, które znasz najsłabiej, i od pytań, w których nie masz pomysłu na kontekst.

Ćwicz mówienie, a nie czytanie notatek

Na egzaminie nie sprawdza się, czy umiesz przeczytać swoją kartę, tylko czy umiesz mówić przez kilka minut na temat pod presją czasu. To osobna umiejętność i trzeba ją ćwiczyć osobno.

1. Wylosuj pytanie z listy, na przykład generatorem liczb od 1 do 76.
2. Ustaw minutnik na 15 minut i przygotuj plan na kartce, tak jak na egzaminie.
3. Nagraj swoją wypowiedź telefonem, bez zaglądania do notatek z karty.
4. Odsłuchaj nagranie i sprawdź: czy była teza, czy były trzy elementy i ile trwała wypowiedź.
5. Poproś kogoś o trzy pytania do tego, co powiedziałeś. To trening rozmowy z komisją.

Każde takie podejście jest też powtórką materiału. Przypominanie sobie argumentów z pamięci utrwala je mocniej niż ponowne czytanie opracowań, co od lat potwierdzają badania nad uczeniem się.

Zadanie niejawne: jak przygotować się do nieznanego

Zadania 2 nie znasz, ale wiesz, jak wygląda. Dostajesz krótki tekst albo inny tekst kultury i pytanie do niego. Najlepiej przygotowuje do tego czytanie krótkich tekstów z pytaniem w głowie „jaki problem tu widać i do czego mogę się odnieść?”.

Przydaje się mały zestaw uniwersalnych kontekstów, które pasują do wielu tematów: kilka lektur, które znasz bardzo dobrze, jeden lub dwa filmy, jedno wydarzenie historyczne i jedna idea filozoficzna. Wtedy przy nieznanym zadaniu nie zaczynasz od zera.

Najczęstsze błędy na ustnej

• Streszczanie lektury zamiast odpowiadania na pytanie
• Brak tezy na początku, przez co komisja nie wie, do czego zmierzasz
• Zapominanie o kontekście, który jest wprost w poleceniu
• Mówienie przez 3 minuty i cisza, bo skończył się plan
• Pomylone imiona, daty albo zakończenia lektur, które liczą się jako błędy rzeczowe

Jak ćwiczyć z StudyScan

W StudyScan jest próbna matura ustna z polskiego. Aplikacja losuje pytanie z listy zadań jawnych CKE, odmierza 15 minut na przygotowanie, słucha Twojej wypowiedzi i ocenia ją według kryteriów egzaminu, z komentarzem, czego zabrakło. Zadanie 2 generuje w formacie egzaminacyjnym, więc ćwiczysz też nieznane pytania. System pamięta wylosowane pytania, żeby nie wracały co chwilę.

Pisemną część ćwiczysz osobno: zobacz poradnik jak napisać wypracowanie maturalne i plan nauki do matury. Wszystko do matury znajdziesz na stronie Matura 2027.